{"id":21856,"date":"2025-03-09T05:54:11","date_gmt":"2025-03-09T04:54:11","guid":{"rendered":"http:\/\/dubawa.org\/dir\/?p=21856"},"modified":"2025-03-09T05:54:13","modified_gmt":"2025-03-09T04:54:13","slug":"ododo-oro-orileede-naijiria-lo-ni-oko-oju-irin-ayara-bi-a%e1%b9%a3a-to-sare-julo-ni-ile-afrika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/ododo-oro-orileede-naijiria-lo-ni-oko-oju-irin-ayara-bi-a%e1%b9%a3a-to-sare-julo-ni-ile-afrika\/","title":{"rendered":"\u00d2dodo \u1ecd\u0300r\u1ecd\u0300! Or\u00edl\u1eb9\u0301\u00e8d\u00e8 N\u00e0\u00edj\u00edr\u00ec\u00e0 l\u00f3 n\u00ed \u1ecdk\u1ecd\u0300 oj\u00fa irin ay\u00e1ra b\u00ed \u00e0\u1e63\u00e1 t\u00f3 s\u00e1r\u00e9 j\u00f9l\u1ecd n\u00ed il\u1eb9\u0300 \u00c1fr\u00edk\u00e0"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-cyan-bluish-gray-background-color has-background wp-block-paragraph\"><strong>Ahes\u1ecd: Olumulo ikanni <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/100075795620751\/posts\/647960851073763\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ibaraenisore<\/a> Facebook s\u1ecd laip\u1eb9 yi pe orileede N\u00e0\u00edj\u00edr\u00ec\u00e0 l\u00f3 n\u00ed \u1ecdk\u1ecd\u0300 oj\u00fa irin ay\u00e1ra b\u00ed \u00e0\u1e63\u00e1 t\u00f3 s\u00e1r\u00e9 j\u00f9l\u1ecd n\u00ed il\u1eb9\u0300 \u00c1fr\u00edk\u00e0.<\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full\"><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" width=\"135\" height=\"57\" data-attachment-id=\"20095\" data-permalink=\"https:\/\/dubawa.org\/dir\/live-fact-check-dubawa-nfc-monitor-mis-disinformation-on-edo-governorship-election\/true-1-1-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/dubawa.org\/dir\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/TRUE-1-1.png?fit=135%2C57&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"135,57\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"TRUE-1-1\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/dubawa.org\/dir\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/TRUE-1-1.png?fit=135%2C57&amp;ssl=1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/dubawa.org\/dir\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/TRUE-1-1.png?resize=135%2C57\" alt=\"\" class=\"wp-image-20095\" title=\"\"><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"has-background wp-block-paragraph\" style=\"background-color:#02ab6d\"><strong>Abajade \u00ecw\u00e1d\u00ec\u00ed: \u00d2t\u00edt\u1ecd\u0301 ni \u1ecd\u0300r\u1ecd\u0300 n\u00e1\u00e0. \u00c8t\u00f2 \u1ecdk\u1ecd\u0300 r\u00e9l\u00f9we\u00e8 ti \u00ecj\u1ecdba \u00ecp\u00ednl\u1eb9\u0300 \u00e8k\u00f3 gb\u00e9 kal\u1eb9\u0300 l\u00e8 s\u00e1r\u00e9 \u1ecdk\u1eb9 m\u00edt\u00e0 \u1ecdgb\u1ecdn le l\u1ecd\u1ecddunrun laarin w\u00e1k\u00e0t\u00ed kan.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u1eb8\u0300k\u00fanr\u1eb9\u0301r\u1eb9\u0301 \u00e0l\u00e0y\u1eb9\u0301<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00ed \u00e0w\u1ecdn orileede \u00e0gb\u00e1y\u00e9, \u00e0w\u1ecdn oun am\u00e1y\u00e9der\u00f9n ti \u00ecj\u1ecdba gbe kale fun \u00ecd\u00e0gb\u00e0s\u00f3k\u00e8 \u00ecl\u00fa la ma fii se idiwon \u00ect\u1eb9\u0300s\u00edw\u00e1j\u00fa. Nitori naa ni \u00e0w\u1ecdn a\u1e63ej\u1ecdba maa \u1e63e n ya \u1ecd\u0300p\u1ecd\u0300l\u1ecdp\u1ecd\u0300 ow\u00f3 s\u2019\u1ecd\u0301t\u1ecd\u0300 fun \u00e0w\u1ecdn oun \u00e8l\u00f2 \u00ecgb\u00e0l\u00f3d\u00e9 ti yoo mu ay\u00e9d\u1eb9r\u00f9n f\u00fan ar\u00e1 \u00ecl\u00fa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Y\u00edya \u1ecd\u0300p\u1ecd\u0300l\u1ecdp\u1ecd\u0300 ow\u00f3 s\u1ecd\u0301t\u1ecd\u0300 fun \u00e8t\u00f2 igboke-gbodo \u1ecdk\u1ecd\u0300 paapaa ni \u00e0w\u1ecdn \u00ecl\u00fa nla, maa n mu idagbasoke ba \u1ecd\u0300r\u1ecd\u0300 aj\u00e9 orileede.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00ed il\u1eb9\u0300 Afrika, \u00e0w\u1ecdn \u00e8t\u00f2 am\u00e1y\u00e9der\u00f9n je k\u00f3k\u00f3 \u1ecd\u0300r\u1ecd\u0300 t\u00f3 \u1e63e pataki lawuj\u1ecd eniyan.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u00e1\u00ecp\u1eb9\u0301 y\u00ed\u00ec, olumulo ikanni <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/100075795620751\/posts\/647960851073763\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>ibaraenisore<\/strong><\/a>, Africa View Facts, s\u1ecd w\u00edp\u00e9 orile ede Naijiria lo ni \u1ecdk\u1ecd\u0300 r\u00e9l\u00f9we\u00e8 ay\u00e1ra b\u00ed \u00e0\u1e63\u00e1 to sare jul\u1ecd ni Afrika.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201c\u1ecck\u1ecd\u0300 oj\u00fa irin ay\u00e1ra b\u00ed \u00e0\u1e63\u00e1 to sare j\u00f9l\u1ecd n\u00ed il\u1eb9\u0300 Afrika, N\u00e0\u00ecj\u00edr\u00ed\u00e0 l\u00f3 w\u00e0. \u1ecck\u1ecd\u0300 naa maa rin lemaarun ni \u00e0\u00e1r\u1ecd\u0300, eemerin ni \u00ecr\u1ecd\u0300l\u1eb9\u0301. \u1ecck\u1ecd\u0300 ay\u00e1ra b\u00ed \u00e0\u1e63\u00e1 naa maa s\u00e1r\u00e9 \u1ecdk\u1eb9m\u00edt\u00e0 \u1ecdgb\u1ecdn le l\u1ecd\u1ecddunrun laarin w\u00e1k\u00e0t\u00ed kan.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u1e62\u00f9gb\u1ecd\u0301n a rii wipe awon olumulo miran \u1e63\u2019alaigbagb\u1ecd \u1ecd\u0300r\u1ecd\u0300 n\u00e1\u00e0. Enikan, Atunde Akanbi Wasiu s\u1ecd w\u00edp\u00e9, \u201cL\u1ecd South Africa, Kenya, Ethiopia ati awon \u00ecl\u00fa m\u00edr\u00e0n. W\u00e0\u00e1 r\u00ed \u1ecdk\u1ecd\u0300 oj\u00fa irin ay\u00e1ra b\u00ed \u00e0\u1e63\u00e1 to dara ju ti \u00c8k\u00f3 l\u1ecd.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Olumulo miran, Zaidu Aliyu s\u1ecd w\u00edp\u00e9, \u201c\u00cdbo ni \u1ecdk\u1ecd\u0300 oj\u00fa irin n\u00e1\u00e0 w\u00e0? K\u00f2 s\u00ed \u1ecdk\u1ecd\u0300 oj\u00fa irin kankan ni or\u00edl\u1eb9\u0300 \u00e8d\u00e8 N\u00e0\u00ecj\u00edr\u00ed\u00e0.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c0w\u1ecdn elomiran gboriyin fun \u00ecj\u1ecdba ipinle \u00c8k\u00f3, pelu ireti pe idagbasoke n\u00e1\u00e0 ma de \u00e0w\u1ecdn ipinle miran.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A \u1e63\u2019\u00e0k\u00edy\u00e8s\u00ed ariyanjiyan naa laarin awon olumulo naa, a si se iwadii.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ifidiododomul\u1eb9\u0300<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00ed <a href=\"https:\/\/www.channelstv.com\/2021\/04\/15\/sanwo-olu-inaugurates-red-line-rail-to-commute-at-least-1m-lagosians-daily\/amp\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>\u1ecdj\u1ecd\u0301<\/strong><\/a> k\u1ecdkandilogb\u1ecdn o\u1e63\u00f9 kej\u00ec \u1ecdd\u00fan 2024, \u00e0\u00e0r\u1eb9 B\u1ecdl\u00e1 Tinubu \u1e63e \u00ecfil\u1ecd\u0301l\u1eb9\u0300 \u1ecdk\u1ecd\u0300 oj\u00fa irin Red Line, leyin bii \u1ecdd\u00fan m\u1eb9\u0301ta ti i\u1e63\u1eb9\u0301 b\u1eb9\u0300r\u1eb9\u0300.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00f3m\u00ecn\u00e0 \u00ecp\u00ednl\u1eb9\u0300 \u00c8k\u00f3, Babajide Sanwoolu <a href=\"https:\/\/punchng.com\/eight-things-to-know-about-the-lagos-red-line-rail-project\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>\u1e63\u2019\u00e0l\u00e0y\u00e9<\/strong><\/a> p\u00e9 \u1eb9\u1eb9d\u1eb9gb\u1eb9ta \u1eb9gb\u1eb9run eeyan ni \u1ecdk\u1ecd\u0300 n\u00e1\u00e0 ma gbe l\u00f3j\u00fam\u1ecd\u0301 kan, pelu ibudok\u1ecd ni Agbado, nipinl\u1eb9 Ogun to fi de ipinl\u1eb9 Eko bii Iju, Agege, ik\u1eb9ja, O\u1e63odi, Mu\u1e63in, Yaba s\u00ed Oyingbo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fun \u00e8t\u00f2 r\u00e9l\u00f9we\u00e8 Red Line n\u00e1\u00e0, <a href=\"https:\/\/nairametrics.com\/2022\/01\/20\/sanwo-olu-to-launch-two-speed-trains-for-red-line-rail-project\/?amp=1\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>\u00ecj\u1ecdba<\/strong><\/a> ra \u1ecdk\u1ecd\u0300 oju irin m\u00e9j\u00ec to wa lara Talgo Series 8. \u1ecck\u1ecd\u0300 kookan le sare \u1ecdk\u1eb9m\u00edt\u00e0 \u1ecdgb\u1ecdn le l\u1ecd\u1ecddunrun laarin w\u00e1k\u00e0t\u00ed kan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u1ecd\u0301n \u1e63\u2019\u1eb9\u0300d\u00e1 \u00e0w\u1ecdn \u1ecdk\u1ecd\u0300 n\u00e1\u00e0 f\u00fan eto r\u00e9l\u00f9we\u00e8 ilu nla Madison ati Milwaukee ni orileede Amerika, \u1e63\u00f9gb\u1ecd\u0301n ipinle Eko lo pada ra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/businessday.ng\/business-economy\/article\/what-to-know-about-newly-acquired-lagos-passenger-trains\/?amp\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>\u00ccm\u1ecd\u0300<\/strong><\/a> \u1eb9\u0300r\u1ecd \u00ecgb\u00e0l\u00f3d\u00e9 ni won fi \u1e63\u2019\u1eb9\u0300d\u00e1 \u1ecdk\u1ecd\u0300 oj\u00fa irin n\u00e1\u00e0, \u00f3 s\u00ec wa n\u00ed ibamu p\u1eb9\u0300l\u00fa eto \u1ecdk\u1ecd\u0300 r\u00e9l\u00f9we\u00e8 l\u2019agbaye. K\u00f3d\u00e0, \u00e0\u00e0y\u00e8 wa f\u00fan \u00e0w\u1ecdn \u00e8n\u00ecy\u00e0n to n lo k\u1eb9\u0300k\u1eb9\u0301 agb\u00e9nir\u00ecn lori \u1ecdk\u1ecd\u0300 r\u00e9l\u00f9we\u00e8 naa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u1ecck\u1ecd\u0300 naa tun ni \u1eb9\u0300r\u1ecd amunawa t\u00ed w\u1ecd\u0301n sop\u1ecd\u0300 m\u1ecd\u0301 ijoko ti eeyan le fi muna sori er\u1ecd telefoonu w\u1ecdn; \u00e0\u00e0y\u00e8 t\u00ed w\u1ecd\u0301n n k\u00f3 \u00ecw\u00e9 \u00ecr\u00f2y\u00ecn si; ati il\u00e9 igb\u1ecdns\u1eb9 igbalode.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u1e62\u00e1\u00e1j\u00fa \u00e0s\u00eck\u00f2 n\u00e1\u00e0, <a href=\"https:\/\/edition.cnn.com\/travel\/article\/worlds-fastest-trains-cmd\/index.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Al-Boraq<\/strong> <\/a>ni ilu Morocco lo ni \u1ecdk\u1ecd\u0300 oj\u00fa irin to s\u00e1r\u00e9 j\u00f9l\u1ecd ni Afrika, \u1ecdk\u1ecd\u0300 naa l\u00e8 s\u00e1r\u00e9 \u1ecdk\u1eb9 mit\u00e0 og\u00fan le l\u1ecd\u1ecddunrun laarin w\u00e1k\u00e0t\u00ed kan. W\u1ecd\u0301n b\u1eb9r\u1eb9 i\u1e63\u1eb9\u0301 lori r\u00e9l\u00f9we\u00e8 naa n\u00ed \u1ecdd\u00fan 2018, \u1ecdk\u1ecd\u0300 n\u00e1\u00e0 sii rin irin ajo laarin \u00ecl\u00fa Tangier \u00e0ti Casablanca.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c0m\u1ecd\u0301, il\u00e9-i\u1e63\u1eb9\u0301 <a href=\"https:\/\/www.railway.supply\/en\/alstom-to-supply-high-speed-trains-for-moroccos-expanding-railway-network\/#:~:text=These%20new%20trains%20will%20serve,a%20distance%20of%20375%20km.&amp;text=Alstom%20will%20deliver%20twelve%20high,Morocco%20to%20discuss%20economic%20cooperation.\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Alstom<\/strong><\/a> ma pese \u1ecdk\u1ecd oju irin mejila to le sare ni iwon oke mita aadota le loodunrun laarin wakati kan, si ilu Morocco. \u00c0w\u1ecdn ipese wonyi je fun \u00ecd\u00edje ife agbaye ti \u1ecdd\u00fan 2030.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00ccj\u1ecdba \u00ecp\u00ednl\u1eb9\u0300 \u00c8k\u00f3 se ifil\u1ecdl\u1eb9\u0301 eto r\u00e9l\u00f9we\u00e8 Blue Line ni \u1ecdd\u00fan 2023 ti o s\u00e1r\u00e9 ni iw\u1ecdn okemita <a href=\"https:\/\/guardian.ng\/opinion\/blue-line-rail-and-the-rising-greater-lagos\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>\u1ecdg\u1ecd\u0301rin<\/strong><\/a> laarin w\u00e1k\u00e0t\u00ed kan.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bakan naa, \u00ecj\u1ecdba \u00ecp\u00ednl\u1eb9\u0300 \u00c8k\u00f3 <a href=\"https:\/\/guardian.ng\/news\/nigeria\/sanwo-olu-unveils-green-rail-line-project-to-boost-lagos-transport\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>t\u1ecdw\u1ecd\u0301b\u1ecd\u0300w\u00e9<\/strong><\/a> pelu \u00ecj\u1ecdba \u00e0pap\u1ecd\u0300 lati b\u1eb9r\u1eb9 i\u1e63\u1eb9\u0301 lori \u00e8t\u00f2 r\u00e9l\u00f9we\u00e8 \u1ecdg\u1ecdta okemita, ti yoo ran eto igbokegbodo \u1ecdk\u1ecd\u0300 ninu ilu naa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u1e62\u00f9gb\u1ecd\u0301n, <a href=\"https:\/\/edition.cnn.com\/travel\/article\/worlds-fastest-trains-cmd\/index.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>\u00e0w\u1ecdn<\/strong><\/a> \u1ecdk\u1ecd oj\u00fa irin t\u00f3 y\u00e1ra b\u00ed \u00e0\u1e63\u00e1 wa ni orileede China, ti o si s\u00e1r\u00e9 ju ti ipinle \u00c8k\u00f3 l\u1ecd. Koda, \u1ecdk\u1ecd\u0300 r\u00e9l\u00f9we\u00e8 ilu China le sa okemita ota le nirinwo laarin wakati kan.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Akotan<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Otit\u1ecd\u0301 ni \u1ecd\u0300r\u1ecd\u0300 p\u00e9 orileede N\u00e0\u00ecj\u00edr\u00ed\u00e0 lo ni \u1ecdk\u1ecd\u0300 r\u00e9l\u00f9we\u00e8 to sare julo ni il\u1eb9\u0300 Afrika. \u00c0w\u1ecdn \u1ecdk\u1ecd\u0300 oju irin Red Line ti \u00ecp\u00ednl\u1eb9\u0300 \u00c8k\u00f3 le sare oke mita \u1ecdgb\u1ecdn le l\u1ecd\u1ecddunrun laarin wakati kan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ahes\u1ecd: Olumulo ikanni ibaraenisore Facebook s\u1ecd laip\u1eb9 yi pe orileede N\u00e0\u00edj\u00edr\u00ec\u00e0 l\u00f3 n\u00ed \u1ecdk\u1ecd\u0300 oj\u00fa irin ay\u00e1ra b\u00ed \u00e0\u1e63\u00e1 t\u00f3 s\u00e1r\u00e9 j\u00f9l\u1ecd n\u00ed il\u1eb9\u0300 \u00c1fr\u00edk\u00e0. Abajade \u00ecw\u00e1d\u00ec\u00ed: \u00d2t\u00edt\u1ecd\u0301 ni \u1ecd\u0300r\u1ecd\u0300 n\u00e1\u00e0. \u00c8t\u00f2 \u1ecdk\u1ecd\u0300 r\u00e9l\u00f9we\u00e8 ti \u00ecj\u1ecdba \u00ecp\u00ednl\u1eb9\u0300 \u00e8k\u00f3 gb\u00e9 kal\u1eb9\u0300 l\u00e8 s\u00e1r\u00e9 \u1ecdk\u1eb9 m\u00edt\u00e0 \u1ecdgb\u1ecdn le l\u1ecd\u1ecddunrun laarin w\u00e1k\u00e0t\u00ed kan. \u1eb8\u0300k\u00fanr\u1eb9\u0301r\u1eb9\u0301 \u00e0l\u00e0y\u1eb9\u0301 N\u00ed \u00e0w\u1ecdn orileede \u00e0gb\u00e1y\u00e9, \u00e0w\u1ecdn oun am\u00e1y\u00e9der\u00f9n ti \u00ecj\u1ecdba gbe kale fun \u00ecd\u00e0gb\u00e0s\u00f3k\u00e8 \u00ecl\u00fa la ma fii se idiwon \u00ect\u1eb9\u0300s\u00edw\u00e1j\u00fa. Nitori naa ni \u00e0w\u1ecdn a\u1e63ej\u1ecdba maa \u1e63e n ya \u1ecd\u0300p\u1ecd\u0300l\u1ecdp\u1ecd\u0300 ow\u00f3 s\u2019\u1ecd\u0301t\u1ecd\u0300 fun \u00e0w\u1ecdn oun \u00e8l\u00f2 \u00ecgb\u00e0l\u00f3d\u00e9 ti yoo mu ay\u00e9d\u1eb9r\u00f9n f\u00fan ar\u00e1 \u00ecl\u00fa. Y\u00edya \u1ecd\u0300p\u1ecd\u0300l\u1ecdp\u1ecd\u0300 ow\u00f3 s\u1ecd\u0301t\u1ecd\u0300 fun \u00e8t\u00f2 igboke-gbodo \u1ecdk\u1ecd\u0300 paapaa ni \u00e0w\u1ecdn \u00ecl\u00fa nla, maa n mu idagbasoke ba \u1ecd\u0300r\u1ecd\u0300 aj\u00e9 orileede. N\u00ed il\u1eb9\u0300 Afrika, \u00e0w\u1ecdn \u00e8t\u00f2 am\u00e1y\u00e9der\u00f9n je k\u00f3k\u00f3 \u1ecd\u0300r\u1ecd\u0300 t\u00f3 \u1e63e pataki lawuj\u1ecd eniyan.&nbsp; L\u00e1\u00ecp\u1eb9\u0301 y\u00ed\u00ec, olumulo ikanni ibaraenisore, Africa View Facts, s\u1ecd w\u00edp\u00e9 orile ede Naijiria lo ni \u1ecdk\u1ecd\u0300 r\u00e9l\u00f9we\u00e8 ay\u00e1ra b\u00ed \u00e0\u1e63\u00e1 to sare jul\u1ecd ni Afrika. \u201c\u1ecck\u1ecd\u0300 oj\u00fa irin ay\u00e1ra b\u00ed \u00e0\u1e63\u00e1 to sare j\u00f9l\u1ecd n\u00ed il\u1eb9\u0300 Afrika, N\u00e0\u00ecj\u00edr\u00ed\u00e0 l\u00f3 w\u00e0. \u1ecck\u1ecd\u0300 naa maa rin lemaarun ni \u00e0\u00e1r\u1ecd\u0300, eemerin ni \u00ecr\u1ecd\u0300l\u1eb9\u0301. \u1ecck\u1ecd\u0300 ay\u00e1ra b\u00ed \u00e0\u1e63\u00e1 naa maa s\u00e1r\u00e9 \u1ecdk\u1eb9m\u00edt\u00e0 \u1ecdgb\u1ecdn le l\u1ecd\u1ecddunrun laarin w\u00e1k\u00e0t\u00ed kan.\u201d \u1e62\u00f9gb\u1ecd\u0301n a rii wipe awon olumulo miran \u1e63\u2019alaigbagb\u1ecd \u1ecd\u0300r\u1ecd\u0300 n\u00e1\u00e0. Enikan, Atunde Akanbi Wasiu s\u1ecd w\u00edp\u00e9, \u201cL\u1ecd South Africa, Kenya, Ethiopia ati awon \u00ecl\u00fa m\u00edr\u00e0n. W\u00e0\u00e1 r\u00ed \u1ecdk\u1ecd\u0300 oj\u00fa irin ay\u00e1ra b\u00ed \u00e0\u1e63\u00e1 to dara ju ti \u00c8k\u00f3 l\u1ecd.\u201d Olumulo miran, Zaidu Aliyu s\u1ecd w\u00edp\u00e9, \u201c\u00cdbo ni \u1ecdk\u1ecd\u0300 oj\u00fa irin n\u00e1\u00e0 w\u00e0? K\u00f2 s\u00ed \u1ecdk\u1ecd\u0300 oj\u00fa irin kankan ni or\u00edl\u1eb9\u0300 \u00e8d\u00e8 N\u00e0\u00ecj\u00edr\u00ed\u00e0.\u201d \u00c0w\u1ecdn elomiran gboriyin fun \u00ecj\u1ecdba ipinle \u00c8k\u00f3, pelu ireti pe idagbasoke n\u00e1\u00e0 ma de \u00e0w\u1ecdn ipinle miran. A \u1e63\u2019\u00e0k\u00edy\u00e8s\u00ed ariyanjiyan naa laarin awon olumulo naa, a si se iwadii. Ifidiododomul\u1eb9\u0300 N\u00ed \u1ecdj\u1ecd\u0301 k\u1ecdkandilogb\u1ecdn o\u1e63\u00f9 kej\u00ec \u1ecdd\u00fan 2024, \u00e0\u00e0r\u1eb9 B\u1ecdl\u00e1 Tinubu \u1e63e \u00ecfil\u1ecd\u0301l\u1eb9\u0300 \u1ecdk\u1ecd\u0300 oj\u00fa irin Red Line, leyin bii \u1ecdd\u00fan m\u1eb9\u0301ta ti i\u1e63\u1eb9\u0301 b\u1eb9\u0300r\u1eb9\u0300. G\u00f3m\u00ecn\u00e0 \u00ecp\u00ednl\u1eb9\u0300 \u00c8k\u00f3, Babajide Sanwoolu \u1e63\u2019\u00e0l\u00e0y\u00e9 p\u00e9 \u1eb9\u1eb9d\u1eb9gb\u1eb9ta \u1eb9gb\u1eb9run eeyan ni \u1ecdk\u1ecd\u0300 n\u00e1\u00e0 ma gbe l\u00f3j\u00fam\u1ecd\u0301 kan, pelu ibudok\u1ecd ni Agbado, nipinl\u1eb9 Ogun to fi de ipinl\u1eb9 Eko bii Iju, Agege, ik\u1eb9ja, O\u1e63odi, Mu\u1e63in, Yaba s\u00ed Oyingbo. Fun \u00e8t\u00f2 r\u00e9l\u00f9we\u00e8 Red Line n\u00e1\u00e0, \u00ecj\u1ecdba ra \u1ecdk\u1ecd\u0300 oju irin m\u00e9j\u00ec to wa lara Talgo Series 8. \u1ecck\u1ecd\u0300 kookan le sare \u1ecdk\u1eb9m\u00edt\u00e0 \u1ecdgb\u1ecdn le l\u1ecd\u1ecddunrun laarin w\u00e1k\u00e0t\u00ed kan. W\u1ecd\u0301n \u1e63\u2019\u1eb9\u0300d\u00e1 \u00e0w\u1ecdn \u1ecdk\u1ecd\u0300 n\u00e1\u00e0 f\u00fan eto r\u00e9l\u00f9we\u00e8 ilu nla Madison ati Milwaukee ni orileede Amerika, \u1e63\u00f9gb\u1ecd\u0301n ipinle Eko lo pada ra. \u00ccm\u1ecd\u0300 \u1eb9\u0300r\u1ecd \u00ecgb\u00e0l\u00f3d\u00e9 ni won fi \u1e63\u2019\u1eb9\u0300d\u00e1 \u1ecdk\u1ecd\u0300 oj\u00fa irin n\u00e1\u00e0, \u00f3 s\u00ec wa n\u00ed ibamu p\u1eb9\u0300l\u00fa eto \u1ecdk\u1ecd\u0300 r\u00e9l\u00f9we\u00e8 l\u2019agbaye. K\u00f3d\u00e0, \u00e0\u00e0y\u00e8 wa f\u00fan \u00e0w\u1ecdn \u00e8n\u00ecy\u00e0n to n lo k\u1eb9\u0300k\u1eb9\u0301 agb\u00e9nir\u00ecn lori \u1ecdk\u1ecd\u0300 r\u00e9l\u00f9we\u00e8 naa. \u1ecck\u1ecd\u0300 naa tun ni \u1eb9\u0300r\u1ecd amunawa t\u00ed w\u1ecd\u0301n sop\u1ecd\u0300 m\u1ecd\u0301 ijoko ti eeyan le fi muna sori er\u1ecd telefoonu w\u1ecdn; \u00e0\u00e0y\u00e8 t\u00ed w\u1ecd\u0301n n k\u00f3 \u00ecw\u00e9 \u00ecr\u00f2y\u00ecn si; ati il\u00e9 igb\u1ecdns\u1eb9 igbalode. \u1e62\u00e1\u00e1j\u00fa \u00e0s\u00eck\u00f2 n\u00e1\u00e0, Al-Boraq ni ilu Morocco lo ni \u1ecdk\u1ecd\u0300 oj\u00fa irin to s\u00e1r\u00e9 j\u00f9l\u1ecd ni Afrika, \u1ecdk\u1ecd\u0300 naa l\u00e8 s\u00e1r\u00e9 \u1ecdk\u1eb9 mit\u00e0 og\u00fan le l\u1ecd\u1ecddunrun laarin w\u00e1k\u00e0t\u00ed kan. W\u1ecd\u0301n b\u1eb9r\u1eb9 i\u1e63\u1eb9\u0301 lori r\u00e9l\u00f9we\u00e8 naa n\u00ed \u1ecdd\u00fan 2018, \u1ecdk\u1ecd\u0300 n\u00e1\u00e0 sii rin irin ajo laarin \u00ecl\u00fa Tangier \u00e0ti Casablanca. \u00c0m\u1ecd\u0301, il\u00e9-i\u1e63\u1eb9\u0301 Alstom ma pese \u1ecdk\u1ecd oju irin mejila to le sare ni iwon oke mita aadota le loodunrun laarin wakati kan, si ilu Morocco. \u00c0w\u1ecdn ipese wonyi je fun \u00ecd\u00edje ife agbaye ti \u1ecdd\u00fan 2030. \u00ccj\u1ecdba \u00ecp\u00ednl\u1eb9\u0300 \u00c8k\u00f3 se ifil\u1ecdl\u1eb9\u0301 eto r\u00e9l\u00f9we\u00e8 Blue Line ni \u1ecdd\u00fan 2023 ti o s\u00e1r\u00e9 ni iw\u1ecdn okemita \u1ecdg\u1ecd\u0301rin laarin w\u00e1k\u00e0t\u00ed kan.&nbsp; Bakan naa, \u00ecj\u1ecdba \u00ecp\u00ednl\u1eb9\u0300 \u00c8k\u00f3 t\u1ecdw\u1ecd\u0301b\u1ecd\u0300w\u00e9 pelu \u00ecj\u1ecdba \u00e0pap\u1ecd\u0300 lati b\u1eb9r\u1eb9 i\u1e63\u1eb9\u0301 lori \u00e8t\u00f2 r\u00e9l\u00f9we\u00e8 \u1ecdg\u1ecdta okemita, ti yoo ran eto igbokegbodo \u1ecdk\u1ecd\u0300 ninu ilu naa. \u1e62\u00f9gb\u1ecd\u0301n, \u00e0w\u1ecdn \u1ecdk\u1ecd oj\u00fa irin t\u00f3 y\u00e1ra b\u00ed \u00e0\u1e63\u00e1 wa ni orileede China, ti o si s\u00e1r\u00e9 ju ti ipinle \u00c8k\u00f3 l\u1ecd. Koda, \u1ecdk\u1ecd\u0300 r\u00e9l\u00f9we\u00e8 ilu China le sa okemita ota le nirinwo laarin wakati kan. Akotan Otit\u1ecd\u0301 ni \u1ecd\u0300r\u1ecd\u0300 p\u00e9 orileede N\u00e0\u00ecj\u00edr\u00ed\u00e0 lo ni \u1ecdk\u1ecd\u0300 r\u00e9l\u00f9we\u00e8 to sare julo ni il\u1eb9\u0300 Afrika. \u00c0w\u1ecdn \u1ecdk\u1ecd\u0300 oju irin Red Line ti \u00ecp\u00ednl\u1eb9\u0300 \u00c8k\u00f3 le sare oke mita \u1ecdgb\u1ecdn le l\u1ecd\u1ecddunrun laarin wakati kan.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21857,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"hannibal_claim_source":"","hannibal_source_label":"","hannibal_card_color":"blue","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","_wpscppro_dont_share_socialmedia":false,"_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"default","_twitter_share_type":"default","_linkedin_share_type":"default","_pinterest_share_type":"default","_linkedin_share_type_page":"default","_instagram_share_type":"default","_medium_share_type":"","_threads_share_type":"","_google_business_share_type":"","_bluesky_share_type":"","_mastodon_share_type":"","_selected_social_profile":[],"_wpsp_enable_custom_social_template":false,"_wpsp_social_scheduling":{"enabled":false,"datetime":null,"platforms":[],"status":"template_only","dateOption":"today","timeOption":"now","customDays":"","customHours":"","customDate":"","customTime":"","schedulingType":"absolute"},"_wpsp_active_default_template":true},"categories":[1571,120,2450],"tags":[],"verdict":[],"ppma_author":[1920],"class_list":["post-21856","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fact-check","category-economy","category-yoruba"],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p8R6dE-5Gw","jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"authors":[{"term_id":1920,"user_id":0,"is_guest":1,"slug":"elizabeth-ogunbamowo","display_name":"Elizabeth Ogunbamowo","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7043a07f4ff292637cb75d13c8340fa9afb2ec87eceec4eedd980077c8bfd304?s=96&r=g","author_category":"","user_url":"","last_name":"","first_name":"","job_title":"","description":""}],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/dubawa.org\/dir\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/railway.png?fit=390%2C278&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21856","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21856"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21856\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21858,"href":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21856\/revisions\/21858"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21857"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21856"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21856"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21856"},{"taxonomy":"verdict","embeddable":true,"href":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/wp-json\/wp\/v2\/verdict?post=21856"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=21856"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}