{"id":24153,"date":"2025-08-27T09:37:21","date_gmt":"2025-08-27T08:37:21","guid":{"rendered":"http:\/\/dubawa.org\/dir\/?p=24153"},"modified":"2025-08-27T09:37:24","modified_gmt":"2025-08-27T08:37:24","slug":"%e1%b9%a3e-otito-ni-oro-pe-ara-eniyan-ni-okan-meji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/%e1%b9%a3e-otito-ni-oro-pe-ara-eniyan-ni-okan-meji\/","title":{"rendered":"\u1e62e \u00f2t\u00edt\u1ecd\u0301 ni \u1ecd\u0300r\u1ecd\u0300 pe ara eniyan ni \u1ecdk\u00e0n m\u00e9j\u00ec?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u00e1\u00edp\u1eb9\u0300 yii, olumulo ikanni Facebook, From Quarks to Quasars, <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/fromquarktoquasars\/posts\/you-have-a-second-heart-and-it-lives-in-your-calvesyour-body-has-a-hidden-circul\/1300465748358021\/?_rdc=2&amp;_rdr\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>s\u1ecd<\/strong><\/a> wipe ara eniyan ni \u1ecdk\u00e0n keji, isal\u1eb9 \u1eb9s\u1eb9\u0300 lo si w\u00e0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cO ni \u1ecdk\u00e0n keji, o wa ninu i\u1e63an \u1eb9s\u1eb9\u0300 r\u1eb9,\u201d olumulo ikanni ibaraenis\u1ecdr\u1ecd yii lo s\u1ecd eyi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Olumulo naa f\u2019ikun w\u00edp\u00e9 \u1ecdk\u00e0n keji yii ni i\u1e63an soleus ti o maa n gbe \u1eb9\u0300j\u1eb9\u0300 lati \u1eb9yin \u1eb9s\u1eb9 l\u1ecd s\u00ed aya.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201c\u1ecck\u00e0n keji\u201d ti olumulo naa fi \u1e63\u2019apejuwe i\u1e63an \u1eb9s\u1eb9\u0300 lo fa iruju ti \u00e0w\u1ecdn eeyan si n bere boya oot\u1ecd ni \u1ecdr\u1ecd naa tabi ir\u1ecd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cKo si bi mo \u1e63e le gba \u1ecdr\u1ecd yii gb\u1ecd. K\u00f2 si \u1ecdk\u00e0n kej\u00ec ninu i\u1e63an \u1eb9s\u1eb9 wa,\u201d Maria Bautistae, olumulo Facebook lo s\u1ecd bayi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cBoya o wa lara oun ti w\u1ecdn fi ma n s\u1ecd wipe awon ti i\u1e63an \u1eb9s\u1eb9 w\u1ecdn tobi jul\u1ecd, lo maa n p\u1eb9 laye,\u201d Sue Zie, lo s\u1ecd eyi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Okan lara i\u1e63e DUBAWA ni lati tako \u00ecr\u00f2y\u00ecn ofege nipase gbigbe ojulowo iroyin, ati lati rii wipe awon eeyan m\u1ecd ododo oro nipa ilera ara won, nitori eyi a \u1e63e iwadii lori \u201c\u1ecdk\u00e0n keji\u201d, ati pataki \u1ecdk\u00e0n keji lori ilera ara.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u1ecck\u00e0n keji ninu ara<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I\u1e63an \u1eb9\u1e63\u1eb9\u0300 ni w\u1ecdn pe ni \u201c<a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC3699225\/#:~:text=Abstract\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>\u1ecdk\u00e0n keji\u201d<\/strong>.<\/a> W\u1ecdn k\u1ecd maa fi oruko naa pe ni, o wa ni \u1ecdw\u1ecd isal\u1eb9 \u1eb9yin \u1eb9s\u1eb9\u0300, lati or\u00fak\u00fan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Orisi <a href=\"https:\/\/my.clevelandclinic.org\/health\/body\/21662-calf-muscle\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>i\u1e63an<\/strong><\/a> lo ko j\u1ecd, paapaa i\u1e63an soleus, i\u1e63an t\u2019o l\u2019agbara ni, o si wa ninu i\u1e63u \u1eb9s\u1eb9\u0300, oun lo maa n ran eniyan l\u1ecdw\u1ecd lati rin ati lati s\u2019are. \u00cc\u1e63\u1ecd\u0300n \u1eb9\u0300j\u1eb9\u0300 ab\u1ecd naa wa lara eya yii, o si maa n gbe \u1eb9j\u1eb9 lati \u1eb9s\u1eb9 si \u1ecdk\u00e0n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c0w\u1ecdn i\u1e63an w\u1ecdnyi maa n ran eya is\u1ecdn \u1eb9\u0300j\u1eb9\u0300 l\u2019\u1ecd\u0301w\u1ecd\u0301, o maa n gbe \u1eb9j\u1eb9 lo s\u2019oke ni.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ti i\u1e63an \u1eb9yin \u1eb9s\u1eb9\u0300 ba k\u00f3raj\u1ecd, a fun i\u1e63\u1ecdn opo \u1eb9j\u1eb9 p\u1ecd s\u2019oju kan, a si mu ki \u1eb9j\u1eb9 w\u1ecd inu \u1ecdk\u00e0n botiye.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iwadii kan ti won gbejade ni <a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC3699225\/#:~:text=Abstract\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>National Library of Medicine<\/strong><\/a><strong>,<\/strong> \u00e0w\u1ecdn onimo nipa bi \u1ecdk\u00e0n ti n \u1e63\u2019i\u1e63\u1eb9 fidir\u1eb9mul\u1eb9 pe i\u1e63an eyin ese, maa n gbe \u1eb9\u0300j\u1eb9\u0300 lati isale ara l\u1ecd sinu \u1ecdk\u00e0n.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I\u1e63an <a href=\"https:\/\/my.clevelandclinic.org\/health\/body\/21662-calf-muscle\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>soleus<\/strong><\/a> gangan lo lagbara ju ti o si maa n gbe \u1eb9j\u1eb9 jul\u1ecd l\u1ecd sibi \u1ecdk\u00e0n, eyi safihan pataki i\u1e63an yi ninu ayika \u1eb9j\u1eb9 laago ara eniyan.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Bawo gaan ni i\u1e63an soleus \u1e63e n \u1e63i\u1e63e g\u1eb9g\u1eb9bi \u1ecdk\u00e0n keji?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I\u1e63an \u1eb9s\u1eb9\u0300 n sise bi oofa leyin \u1eb9s\u1eb9\u0300. Ti eniyan ba n rin, s\u2019are tabi duro lori \u00ecka \u1eb9s\u1eb9\u0300, i\u1e63an ese a koraj\u1ecd, a si fa \u1eb9j\u1eb9 sinu \u1ecdk\u00e0n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I\u1e63an \u1eb9s\u1eb9\u0300 ti a n pe ni \u1ecdk\u00e0n keji yii n \u1e63\u2019i\u1e63\u1eb9 pap\u1ecd pelu \u1ecdk\u00e0n lati mu ki \u1eb9j\u1eb9 kaari ago ara eniyan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O maa n gbe \u1eb9j\u1eb9\u0300 lati inu \u1eb9s\u1eb9\u0300 l\u1ecd inu aya. Ti i\u1e63an \u1eb9s\u1eb9\u0300 yii o ba \u1e63\u2019i\u1e63\u1eb9 daadaa, \u1eb9j\u1eb9 le korajo sibi or\u00fak\u00fan lo si isale ese, eyi si le fa wahala fun opo \u1eb9j\u1eb9.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Pataki i\u1e63an ese<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>O maa n ran ni lowo lati rin, naro ati duro:<\/strong>&nbsp; i\u1e63an ese wulo fun irin, ki eeyan sare ati fifo. O maa n fu ni lokun lati rin si waju si. Akosile kan lori <a href=\"https:\/\/my.clevelandclinic.org\/health\/body\/21662-calf-muscle\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Cleveland<\/strong><\/a> Clinic \u1e63\u2019agbekal\u1eb9 r\u1eb9 pe i\u1e63an \u1eb9s\u1eb9\u0300 a je ki eeyan rin, sare, fo, ati rin s\u2019iwaju.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O tun maa n ran ni l\u1ecdw\u1ecd lati <a href=\"https:\/\/www.healthline.com\/health\/plantar-flexion#:~:text=Plantar%20flexion%20is%20a%20movement,Several%20muscles%20control%20plantar%20flexion.\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>na ika \u1eb9s\u1eb9\u0300 soke<\/strong><\/a>, ati lati na \u1eb9s\u1eb9\u0300. O n \u1e63i\u1e63\u1eb9 fun inaro, iduro, fun ese l\u2019okun, o si maa n ran eyan l\u1ecdw\u1ecd ki o duro deede ki o ma baa \u1e63ubu tabi ta\u2019s\u1eb9\u0300.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u1eb8j\u1eb9 a kaari ara: <\/strong>I\u1e63an \u1eb9s\u1eb9\u0300 maa n gbe \u1eb9j\u1eb9\u0300 <a href=\"https:\/\/shaftesburychiropractic.co.uk\/advice\/why-is-the-calf-muscle-considered-the-second-heart#:~:text=The%20Calf%20Muscle%20Pump,it&#039;s%20time%20to%20get%20moving.\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>kaakiri<\/strong><\/a> ago ara. Bi eniyan \u1e63e n gb\u1eb9s\u1eb9, ni i\u1e63an yii a fun \u00ecs\u1ecd\u0300n \u1eb9j\u1eb9, a si gbe \u1eb9j\u1eb9 lo inu \u1ecdk\u00e0n. Nitori idi eyi ni w\u1ecdn fi n pe i\u1e63an \u1eb9s\u1eb9 ni \u1ecdk\u00e0n keji.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/my.clevelandclinic.org\/health\/diseases\/16872-chronic-venous-insufficiency-cvi\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Cleveland Clinic <\/strong><\/a>\u1e63\u2019alaye pe i\u1e63an ese maa n sise bi oofa adayeba. Bi a se n rin tabi gbe ese ni \u1eb9j\u1eb9 n lo lati \u1eb9s\u1eb9\u0300 si inu \u1ecdk\u00e0n.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/journals.lww.com\/armh\/fulltext\/2020\/08010\/the_effect_of_strength_training_of_the_calf_muscle.6.aspx#:~:text=A%20single%20contraction%20of%20the,raise%20with%20knee%20extension,%20the\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Iwadii<\/strong><\/a> fihan pe ti i\u1e63an ese ba sunki leekan soso, o le fa ida ogoji si ogota \u1eb9j\u1eb9 si inu \u00ecs\u1ecd\u0300n \u1eb9j\u1eb9. Ki eeyan gbe ese s\u2019oke ti a ba n rin maa mu \u1eb9j\u1eb9 <a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/topics\/immunology-and-microbiology\/venous-pressure\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>yika<\/strong><\/a> gbogbo ara.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>A d\u1eb9kun ipalara<\/strong>: Ise kan ti i\u1e63an ese maa n se ni pe a maa dekun ki eeyan ma ni ipalara tabi egbo. i\u1e63an yii kii se fun irin tabi ninaro nikan, o maa n dabobo \u1eb9s\u1eb9\u0300 ati ara kuro lowo ai\u1e63an.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I\u1e63an ese yii tunb\u1ecd maa n dekun ara wiwu ati didi \u1eb9j\u1eb9. Ti i\u1e63an ese yii o ba sise fun igba pipe, ayika \u1eb9j\u1eb9 yii a daw\u1ecd duro, o si le fi eeyan sinu <a href=\"https:\/\/my.clevelandclinic.org\/health\/diseases\/16872-chronic-venous-insufficiency-cvi\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>ewu<\/strong><\/a>. Iwadii k\u00ecl\u1ecd\u0300 pe aisedede isan ese le mu ki <a href=\"https:\/\/my.clevelandclinic.org\/health\/diseases\/4722-varicose-veins\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>\u1eb9j\u1eb9 di<\/strong> <\/a>sinu is\u1ecdn \u1eb9j\u1eb9.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nitori eyi, awon <a href=\"https:\/\/my.clevelandclinic.org\/health\/diseases\/16872-chronic-venous-insufficiency-cvi\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>onim\u1ecd i\u1e63egun oyinbo<\/strong><\/a> maa n gba imoran pe ki a se ere idaraya, rin loorekoore, sare, gbera kuro loju kan ki isan ese le sise daadaa. Nigba ti i\u1e63an ba kan ara w\u1ecdn, aw\u1ecdn isan wonyi a ko \u1eb9j\u1eb9 to koraj\u1ecd si \u1eb9s\u1eb9 kuro, w\u1ecdn yoo da a pada sinu \u1ecdk\u00e0n wa, a si <a href=\"https:\/\/www.webmd.com\/heart-disease\/heart-failure\/edema-overview\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>dekun<\/strong><\/a> wahala bi \u1eb9j\u1eb9 didi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u1eccr\u1ecd l\u1eb9nu onim\u1ecd<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">DUBAWA ba Michael Ogirma s\u1ecdr\u1ecd, eni ti o je ojogbon nipa ilera eegun ara ni yunufasiti Ahmadu Bello. O \u1e63\u2019alaye pe isan ese ni won pe ni \u1ecdk\u00e0n keji nitori awon opo \u1eb9j\u1eb9 wa ninu isan wonyi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O ni, \u201cBi o se n rin kaakiri si, bee ni isan ese a maa kan ara won. Isan ese maa n gbe \u1eb9j\u1eb9 lati ese pada l\u1ecd si \u1ecdk\u00e0n.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dokita naa tun f\u2019ikun wipe ti eniyan o ba maa rin kaakiri, opo \u1eb9j\u1eb9 to wa ninu isan ese le kuro nibe ki o lo di opo \u1eb9j\u1eb9 ti o n gbe \u1eb9j\u1eb9 lo si inu \u1ecdk\u00e0n. O gbani niyanju lati ma lo isan ese daadaa ki eyan ma baa fori lugbadi aisan.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">DUBAWA ba dokita Lateef Thanni s\u1ecdr\u1ecd, \u1ecdj\u1ecdgb\u1ecdn nipa ilera egungun ni Ile Eko Giga Yunifasiti Olabisi Onabanjo. A se wadi lowo re pe bawo ni awon eniyan, paapaa awon ti o maa n joko tabi duro fun igba pip\u1eb9, se le fi okun si isan ese won ki won ma baa \u1e63\u2019aisan. O gba im\u1ecdran pe ki awon eniyan dekun jijoko fun wakati meji leekan.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cBi o ba ti e ma joko fun igba pipe, maa fi ika ese re ta il\u1eb9\u0300, tabi maa fi ese re, ki \u1eb9j\u1eb9 le pada sinu \u1ecdk\u00e0n,\u201d dokita naa lo s\u1ecd eyi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O f\u2019ikun wipe sise ere idaraya le dekun ailera, o si gba im\u1ecdran pe ki eniyan maa mu omi daadaa, rin loorekoore ati se ere idaraya leemeta l\u2019\u1ecds\u1eb9.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Akotan<\/strong>&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kii\u1e63e irin nikan ni a maa n fi isan ese se, o sise gegebi \u1ecdk\u00e0n keji fun eniyan, a maa fa \u1eb9j\u1eb9 pada si inu \u1ecdk\u00e0n, ko si ni je ki \u1ecdk\u00e0n wa ninu idamu. Sise ere idaraya ati ki eeyan ma joko sii s\u2019ibi kan maa n ran ilera ara l\u1ecdw\u1ecd.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u00e1\u00edp\u1eb9\u0300 yii, olumulo ikanni Facebook, From Quarks to Quasars, s\u1ecd wipe ara eniyan ni \u1ecdk\u00e0n keji, isal\u1eb9 \u1eb9s\u1eb9\u0300 lo si w\u00e0. \u201cO ni \u1ecdk\u00e0n keji, o wa ninu i\u1e63an \u1eb9s\u1eb9\u0300 r\u1eb9,\u201d olumulo ikanni ibaraenis\u1ecdr\u1ecd yii lo s\u1ecd eyi. Olumulo naa f\u2019ikun w\u00edp\u00e9 \u1ecdk\u00e0n keji yii ni i\u1e63an soleus ti o maa n gbe \u1eb9\u0300j\u1eb9\u0300 lati \u1eb9yin \u1eb9s\u1eb9 l\u1ecd s\u00ed aya. \u201c\u1ecck\u00e0n keji\u201d ti olumulo naa fi \u1e63\u2019apejuwe i\u1e63an \u1eb9s\u1eb9\u0300 lo fa iruju ti \u00e0w\u1ecdn eeyan si n bere boya oot\u1ecd ni \u1ecdr\u1ecd naa tabi ir\u1ecd. \u201cKo si bi mo \u1e63e le gba \u1ecdr\u1ecd yii gb\u1ecd. K\u00f2 si \u1ecdk\u00e0n kej\u00ec ninu i\u1e63an \u1eb9s\u1eb9 wa,\u201d Maria Bautistae, olumulo Facebook lo s\u1ecd bayi. \u201cBoya o wa lara oun ti w\u1ecdn fi ma n s\u1ecd wipe awon ti i\u1e63an \u1eb9s\u1eb9 w\u1ecdn tobi jul\u1ecd, lo maa n p\u1eb9 laye,\u201d Sue Zie, lo s\u1ecd eyi. Okan lara i\u1e63e DUBAWA ni lati tako \u00ecr\u00f2y\u00ecn ofege nipase gbigbe ojulowo iroyin, ati lati rii wipe awon eeyan m\u1ecd ododo oro nipa ilera ara won, nitori eyi a \u1e63e iwadii lori \u201c\u1ecdk\u00e0n keji\u201d, ati pataki \u1ecdk\u00e0n keji lori ilera ara. \u1ecck\u00e0n keji ninu ara I\u1e63an \u1eb9\u1e63\u1eb9\u0300 ni w\u1ecdn pe ni \u201c\u1ecdk\u00e0n keji\u201d. W\u1ecdn k\u1ecd maa fi oruko naa pe ni, o wa ni \u1ecdw\u1ecd isal\u1eb9 \u1eb9yin \u1eb9s\u1eb9\u0300, lati or\u00fak\u00fan. Orisi i\u1e63an lo ko j\u1ecd, paapaa i\u1e63an soleus, i\u1e63an t\u2019o l\u2019agbara ni, o si wa ninu i\u1e63u \u1eb9s\u1eb9\u0300, oun lo maa n ran eniyan l\u1ecdw\u1ecd lati rin ati lati s\u2019are. \u00cc\u1e63\u1ecd\u0300n \u1eb9\u0300j\u1eb9\u0300 ab\u1ecd naa wa lara eya yii, o si maa n gbe \u1eb9j\u1eb9 lati \u1eb9s\u1eb9 si \u1ecdk\u00e0n. \u00c0w\u1ecdn i\u1e63an w\u1ecdnyi maa n ran eya is\u1ecdn \u1eb9\u0300j\u1eb9\u0300 l\u2019\u1ecd\u0301w\u1ecd\u0301, o maa n gbe \u1eb9j\u1eb9 lo s\u2019oke ni. Ti i\u1e63an \u1eb9yin \u1eb9s\u1eb9\u0300 ba k\u00f3raj\u1ecd, a fun i\u1e63\u1ecdn opo \u1eb9j\u1eb9 p\u1ecd s\u2019oju kan, a si mu ki \u1eb9j\u1eb9 w\u1ecd inu \u1ecdk\u00e0n botiye.&nbsp; Iwadii kan ti won gbejade ni National Library of Medicine, \u00e0w\u1ecdn onimo nipa bi \u1ecdk\u00e0n ti n \u1e63\u2019i\u1e63\u1eb9 fidir\u1eb9mul\u1eb9 pe i\u1e63an eyin ese, maa n gbe \u1eb9\u0300j\u1eb9\u0300 lati isale ara l\u1ecd sinu \u1ecdk\u00e0n.&nbsp; I\u1e63an soleus gangan lo lagbara ju ti o si maa n gbe \u1eb9j\u1eb9 jul\u1ecd l\u1ecd sibi \u1ecdk\u00e0n, eyi safihan pataki i\u1e63an yi ninu ayika \u1eb9j\u1eb9 laago ara eniyan.&nbsp; Bawo gaan ni i\u1e63an soleus \u1e63e n \u1e63i\u1e63e g\u1eb9g\u1eb9bi \u1ecdk\u00e0n keji? I\u1e63an \u1eb9s\u1eb9\u0300 n sise bi oofa leyin \u1eb9s\u1eb9\u0300. Ti eniyan ba n rin, s\u2019are tabi duro lori \u00ecka \u1eb9s\u1eb9\u0300, i\u1e63an ese a koraj\u1ecd, a si fa \u1eb9j\u1eb9 sinu \u1ecdk\u00e0n. I\u1e63an \u1eb9s\u1eb9\u0300 ti a n pe ni \u1ecdk\u00e0n keji yii n \u1e63\u2019i\u1e63\u1eb9 pap\u1ecd pelu \u1ecdk\u00e0n lati mu ki \u1eb9j\u1eb9 kaari ago ara eniyan. O maa n gbe \u1eb9j\u1eb9\u0300 lati inu \u1eb9s\u1eb9\u0300 l\u1ecd inu aya. Ti i\u1e63an \u1eb9s\u1eb9\u0300 yii o ba \u1e63\u2019i\u1e63\u1eb9 daadaa, \u1eb9j\u1eb9 le korajo sibi or\u00fak\u00fan lo si isale ese, eyi si le fa wahala fun opo \u1eb9j\u1eb9.&nbsp; Pataki i\u1e63an ese O maa n ran ni lowo lati rin, naro ati duro:&nbsp; i\u1e63an ese wulo fun irin, ki eeyan sare ati fifo. O maa n fu ni lokun lati rin si waju si. Akosile kan lori Cleveland Clinic \u1e63\u2019agbekal\u1eb9 r\u1eb9 pe i\u1e63an \u1eb9s\u1eb9\u0300 a je ki eeyan rin, sare, fo, ati rin s\u2019iwaju.&nbsp; O tun maa n ran ni l\u1ecdw\u1ecd lati na ika \u1eb9s\u1eb9\u0300 soke, ati lati na \u1eb9s\u1eb9\u0300. O n \u1e63i\u1e63\u1eb9 fun inaro, iduro, fun ese l\u2019okun, o si maa n ran eyan l\u1ecdw\u1ecd ki o duro deede ki o ma baa \u1e63ubu tabi ta\u2019s\u1eb9\u0300.&nbsp; \u1eb8j\u1eb9 a kaari ara: I\u1e63an \u1eb9s\u1eb9\u0300 maa n gbe \u1eb9j\u1eb9\u0300 kaakiri ago ara. Bi eniyan \u1e63e n gb\u1eb9s\u1eb9, ni i\u1e63an yii a fun \u00ecs\u1ecd\u0300n \u1eb9j\u1eb9, a si gbe \u1eb9j\u1eb9 lo inu \u1ecdk\u00e0n. Nitori idi eyi ni w\u1ecdn fi n pe i\u1e63an \u1eb9s\u1eb9 ni \u1ecdk\u00e0n keji.&nbsp; Cleveland Clinic \u1e63\u2019alaye pe i\u1e63an ese maa n sise bi oofa adayeba. Bi a se n rin tabi gbe ese ni \u1eb9j\u1eb9 n lo lati \u1eb9s\u1eb9\u0300 si inu \u1ecdk\u00e0n.&nbsp; Iwadii fihan pe ti i\u1e63an ese ba sunki leekan soso, o le fa ida ogoji si ogota \u1eb9j\u1eb9 si inu \u00ecs\u1ecd\u0300n \u1eb9j\u1eb9. Ki eeyan gbe ese s\u2019oke ti a ba n rin maa mu \u1eb9j\u1eb9 yika gbogbo ara.&nbsp; A d\u1eb9kun ipalara: Ise kan ti i\u1e63an ese maa n se ni pe a maa dekun ki eeyan ma ni ipalara tabi egbo. i\u1e63an yii kii se fun irin tabi ninaro nikan, o maa n dabobo \u1eb9s\u1eb9\u0300 ati ara kuro lowo ai\u1e63an. I\u1e63an ese yii tunb\u1ecd maa n dekun ara wiwu ati didi \u1eb9j\u1eb9. Ti i\u1e63an ese yii o ba sise fun igba pipe, ayika \u1eb9j\u1eb9 yii a daw\u1ecd duro, o si le fi eeyan sinu ewu. Iwadii k\u00ecl\u1ecd\u0300 pe aisedede isan ese le mu ki \u1eb9j\u1eb9 di sinu is\u1ecdn \u1eb9j\u1eb9.&nbsp; Nitori eyi, awon onim\u1ecd i\u1e63egun oyinbo maa n gba imoran pe ki a se ere idaraya, rin loorekoore, sare, gbera kuro loju kan ki isan ese le sise daadaa. Nigba ti i\u1e63an ba kan ara w\u1ecdn, aw\u1ecdn isan wonyi a ko \u1eb9j\u1eb9 to koraj\u1ecd si \u1eb9s\u1eb9 kuro, w\u1ecdn yoo da a pada sinu \u1ecdk\u00e0n wa, a si dekun wahala bi \u1eb9j\u1eb9 didi. \u1eccr\u1ecd l\u1eb9nu onim\u1ecd DUBAWA ba Michael Ogirma s\u1ecdr\u1ecd, eni ti o je ojogbon nipa ilera eegun ara ni yunufasiti Ahmadu Bello. O \u1e63\u2019alaye pe isan ese ni won pe ni \u1ecdk\u00e0n keji nitori awon opo \u1eb9j\u1eb9 wa ninu isan wonyi.&nbsp; O ni, \u201cBi o se n rin kaakiri si, bee ni isan ese a maa kan ara won. Isan ese maa n gbe \u1eb9j\u1eb9 lati ese pada l\u1ecd si \u1ecdk\u00e0n.\u201d Dokita naa tun f\u2019ikun wipe ti eniyan o ba maa rin kaakiri, opo \u1eb9j\u1eb9 to wa ninu isan ese le kuro nibe ki o lo di opo \u1eb9j\u1eb9 ti o n gbe \u1eb9j\u1eb9 lo si inu \u1ecdk\u00e0n. O gbani niyanju lati ma lo isan ese daadaa ki eyan ma baa fori lugbadi aisan.&nbsp; DUBAWA ba dokita Lateef Thanni s\u1ecdr\u1ecd, \u1ecdj\u1ecdgb\u1ecdn nipa ilera egungun ni Ile Eko Giga Yunifasiti Olabisi Onabanjo. A se wadi lowo re pe bawo ni awon eniyan, paapaa awon ti o maa n joko tabi duro fun igba pip\u1eb9, se le fi okun si isan ese won ki won ma baa \u1e63\u2019aisan. O gba im\u1ecdran<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":24154,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"hannibal_claim_source":"","hannibal_source_label":"","hannibal_card_color":"blue","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","_wpscppro_dont_share_socialmedia":false,"_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"default","_twitter_share_type":"default","_linkedin_share_type":"default","_pinterest_share_type":"default","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"default","_medium_share_type":"","_threads_share_type":"","_google_business_share_type":"","_bluesky_share_type":"","_mastodon_share_type":"","_selected_social_profile":[],"_wpsp_enable_custom_social_template":false,"_wpsp_social_scheduling":{"enabled":false,"datetime":null,"platforms":[],"status":"template_only","dateOption":"today","timeOption":"now","customDays":"","customHours":"","customDate":"","customTime":"","schedulingType":"absolute"},"_wpsp_active_default_template":true},"categories":[2450,1572,121],"tags":[],"verdict":[],"ppma_author":[1920],"class_list":["post-24153","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yoruba","category-explainers","category-health"],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p8R6dE-6hz","jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"authors":[{"term_id":1920,"user_id":0,"is_guest":1,"slug":"elizabeth-ogunbamowo","display_name":"Elizabeth Ogunbamowo","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7043a07f4ff292637cb75d13c8340fa9afb2ec87eceec4eedd980077c8bfd304?s=96&r=g","author_category":"","user_url":"","last_name":"","first_name":"","job_title":"","description":""}],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/dubawa.org\/dir\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/ara-digestive.png?fit=390%2C259&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24153","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24153"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24153\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24155,"href":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24153\/revisions\/24155"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24154"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24153"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24153"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24153"},{"taxonomy":"verdict","embeddable":true,"href":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/wp-json\/wp\/v2\/verdict?post=24153"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/dubawa.org\/dir\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=24153"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}